Էկո ծրագրերի ներդրումը և այդ ծրագրերի օրենսդրական կարգավորումները, դրանց օպտիմալ տարբերակների մշակումը բավական երկարատև աշխատանք են պահանջում, որը հիմնականում որոշ չափով հաղթահարվել է առաջատար երկրների ավիաընկերությունների և օդանավակայանների կողմից։
Հայաստանում ևս շրջակա միջավայրի կայունության ապահովման համար կարելի է իրականացնել մի շարք միջոցառումներ, ինչպիսիք են՝ կանաչապատ տարածքների ընդլայնումը՝ օդանավակայանի մերձակա (և ոչ միայն) տարածքներում ծառատունկ իրականացնելու միջոցով, օդանավակայանի կողմից մեծ քանակությամբ տարբեր տեսակի թափոնների հավաքում և վերամշակում, ձայնամեկուսացման ծրագրերի իրականացում, այլընտրանքային էներգիայի սպառման մեխանիզմի կիրառում և այլն:
Հայաստանում «Արմենիա» ավիաընկերությունը այս առումով գտնվում է սկսնակ փուլում և փորձում է քիչ-քիչ ներդնել էկոլոգիական ծրագրեր (օրինակ՝ 2019 թվականի դեկտեմբերի 1-ից սկսած՝ վարում է ածխածնի արտանետումների նվազեցման քաղաքականություն), որոնք հնարավորություն կտան որոշակիորեն կրճատել Հայաստանում արտանետումների ծավալը և դարձնել օդանավակայանի տարածքը էկոլոգիապես ավելի մաքուր և միջազգային չափորոշիչներին համապատասխան: Քանի որ արդեն իսկ բնապահպանական քաղաքականության կիրառման փորձ կա, սա հնարավորություն է տալիս Հայաստանին հետևելու միջազգային փորձին և օրենսդրական կարգավորումներին:
Որպես օրինակ՝ կարող ենք դիատարկել Ryanair-ի վարած քաղաքականության շրջանակներում կիրառվող ածխածնի փոխհատուցման նախաձեռնությունը, երբ Ryanair-ի ուղևորները կամավոր հիմունքներով նվիրաբերում են £1 (2020 թվականիի ապրիլի 1-ից սկսած՝ £2)՝ որպես արտանետված ածխածնի փոխհատուցում: Այս նախաձեռնության միջոցով հավաքագրված նվիրատվությունները ամբողջությամբ ուղղվում են շրջակա միջավայրի կայունության ապահովմանը:
Կարող ենք դիտարկել նաև օդանավակայանների կողմից մեծ քանակությամբ տարբեր տեսակի թափոնների հավաքման և վերամշակման հնարավորությունը՝ (թուղթ, ստվարաթուղթ, փայտ, մետաղ և այլ նյութեր հավաքելով՝ կարելի է դիմել համապատասխան կառույցների, ինչպես նաև քայլեր ձեռնարկել հետագայում աղբի վերամշակման և էներգիայի փոխակերպման ուղղությամբ):
Ձայնամեկուսացման ծրագրերի իրականացման մասով որոշ քայլեր ժամանակին արդեն իսկ ձեռնարկվել էին: Ավիացիոն աղմուկի երկարատև ազդեցությունն իր բացասական հետևանքներն է թողնում մարդու առողջության վրա (քնի խանգարում, վրդովմունք և ճանաչողական խանգարում, սրտի հիվանդություններ), և ապացուցված է, որ որոշակի մակարդակի ավիացիոն աղմուկը մարդկանց վրա ավելի մեծ ազդեցություն է թողնում, քան տրանսպորտային այլ աղբյուրների աղմուկը: 2006 թվականից սկսած՝ Զվարթնոց միջազգային օդանավակայնը, հաշվի առնելով բնակչության վտանգի ենթարկվելու հանգամանքը, նրանց տեղեկացրեց տեղափոխվելու անհրաժեշտության մասին, և շուրջ 165 ընտանիք վերաբնակեցվեցին այլ վայրում: Նախագիծը ավարտվեց 2016 թվականին: Այժմ անհրաժեշտության դեպքում կարող ենք ընդլայնել այս նախագիծը և կիրառել նաև ձայնամեկուսիչ պատուհանների տեղադրումը՝ Ցյուրիխի օդանավակայանի օրինակով, ինչը ևս այլընտրանքային տարբերակ է:
COVID-19 համավարակի պայմաններում առաջ բերված սահմանափակումները իրենց դրական ազդեցությունն ունեցան Երկրի վրա: Արդյունքում ավիացիայի ոլորտում կատարվող սահմանափակումները և չվերթերի քանակի նվազումը հանգեցրին օդանավակայանների և օդանավերի արտանետումների կտրուկ անկմանը: Սակայն պետք է հաշվի առնել այն փաստը, որ համավարակով պայմանավորված իրավիճակը մի օր ավարտվելու է, և յուրաքանչյուր բնագավառի գործունեություն, այդ թվում՝ օդանավակայանները վերադառնալու են իրենց նախկին օրակարգին:
Ուստի խիստ ցանկալի է հաշվի առնել այս սահմանափակումների բերած դրական արդյունքները և փորձել համապատասխան լուծումներ մշակել՝ ուղղված շրջակա միջավայրի պահպանությանը և կայունության ապահովմանը:
Թողնել մեկնաբանություն