Սառը, քաղցր, համեղ, շոգին զգալիորեն թարմացնող անուշահամ այս աղանդերի՝ պաղպաղակի, հանդեպ անտարբեր մարդ դժվար թե գտնեք, հատկապես ամռան տապին։ Ինչպես ցանկացած սնունդ, պաղպաղակն էլ ունի առողջության համար օգտակար և վնասակար հատկություններ։ Այո, մի զարմացեք, մինչ դուք պատրաստվում եք փնտրել, հետաքրքրվել կամ մտաբերել պաղպաղակի օգուտներն ու վնասները՝ օրգանիզմի համար, Eco.am-ը թեթևացրել է Ձեր գործը։

Մինչ կխոսենք այս անչափ սառը, բայց ջերմ ու քաղցր աղանդերի օգուտների ու վնասների մասին, նախ պարզենք նրա ծագման պատմությունը, որը համոզված եմ, քչերը գիտեն։

Պաղպաղակի պատմությունը

Պատմությունը լռում է, թե առաջինն ով է հնարել է այս քաղցրահամ ուտեստը, բայց թվագրվում է, որ առաջին անգամ մարդկությունը պաղպաղակ է համտեսել մոտ 5 հազար տարի առաջ։

Հնում, Չինաստանի հարուստ բնակիչների սեղաններին այս սառը աղանդերը մատուցվել է մրգահյութի, սառույցի կամ ձյան խառնուրդի տեսքով: Ավելին, խոհարարները պատրաստման բաղադրատոմսերը խստորեն գաղտնի էին պահում, քանի որ միայն ազնվականներն ու թագավորական ընտանիքները կարող էին նման շռայլություն իրենց թույլ տալ: Սակայն, հայտնի ճանապարհորդ Մարկո Պոլոյին հաջողվում է «գաղտնազերծել» իրական պատմությունը: Այսպիսով, սկզբում Իտալիան, որոշ ժամանակ անց ողջ Եվրոպան իմանում է պաղպաղակի բաղադրության մասին:

Իսկ սլավոնները, ավելի վաղ ժամանակներում, ցուրտ եղանակին նման ուտեստ էին պատրաստում մեղրից, չամիչից, կաթնաշոռից և թթվասերից, և ստացված խառնուրդին ավելացնում էին սառույց կամ ձյուն ու համտեսում։

Հետաքրքիր փաստեր պաղպաղակի մասին

Հռոմեական կայսր Ներոնը հրամայում է սառույցի կտորները խառնել մրգերի հետ և այսուհետ այդպես մատուցել։

Չինական արքա Թանգգուի արքունիքում, խոհարարները պատրաստել են կաթնամթերքի խառնուրդ`սառույցով:

Ալեքսանդր Մեծը պաղպաղակ պատրաստելու համար պահում էր արագընթաց վազորդներ: Նրանց հաջողվել է լեռներից ձյուն բերել, նախքան այն հալվելը:

Ֆրանսիական թրենդ-մոդերատորն առաջին անգամ պաղպաղակ համտեսել է սրճարանում՝ 18-րդ դարում, իսկ 19-րդ դարում այն սկսեց մասսայական արտադրվել Ամերիկայում:

Արկտիկական շրջանի Էսկիմոսների համար տեղական Akutak պաղպաղակը մատուցվում էր սառեցված հատապտուղների տեսքով և խոզի մսով:

Ռուսաստանում, երկար ձմռան պատճառով, պլանավորված սառեցված կաթը կամ կաթնաշոռը չամիչով և թթվասերով կարելի էր վայելել մի քանի ամիս անընդմեջ:

Պաղպաղակը՝ «երջանկության հորմոնի» աղբյուր

Երբևէ նկատե՞լ եք, որ պաղպաղակի սիրահարները ծայրահեղ ժպտերես և կենսուրախ մարդիկ են: Հարվարդի համալսարանի գիտնականները պարզել են, որ կանայք, ովքեր չեն անտեսում համեղ և սննդարար այս աղանդերը, 25%-ով ավելի հաճախ են հղիանում, քան նրանք, ովքեր նախընտրում են ձեռնպահ մնալ: Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ պաղպաղակը պարունակում է առատ ճարպեր, որոնք օգտակար են օվուլյացիայի համար:

Պաղպաղակի առավելությունները

Պաղպաղակը պարունակում է մեծ քանակությամբ վիտամիններ, հանքանյութեր, ամինաթթուներ և ֆերմենտներ, որոնք անհրաժեշտ են օրգանիզմի պատշաճ նյութափոխանակության համար:

1․ Պաղպաղակը բարելավում է տեսողությունը և կարգավորում արյան ճնշումը, ուստի հիպերտոնիկ հիվանդներին խորհուրդ է տրվում ուտել այն:

2․Պաղպաղակի մեջ կաթնային բաղադրիչները համասեռ են, այսինքն՝ ճարպի չափը շատ փոքր է: Սա նպաստում է պաղպաղակի լավ մարսողականությանը: Այն արագորեն անցկացնում է աղիքային տրակտը։ Այնպես որ մարդիկ, ովքեր ստամոքսի խոց ունեն, կարող են հանգիստ օգտագործել այն:

3․Պաղպաղակի մեջ պարունակվող կալցիումը օգնում է պահպանել առողջ ատամները և ոսկորները, բարելավում է արյան մակարդումը, նվազեցնում է սրտի հիվանդությունների ռիսկը և կանխում երիկամների քարերի առաջացումը:

4․ Այն մարդիկ, ովքեր բծախնդրորեն հաշվում են իրենց կալորիաները, չպետք է վախենան պաղպաղակից։ Եվրոպական բժիշկները ավելորդ քաշ ունեցող մարդկանց առաջարկել են պաղպաղակի մի մասը ներառել իրենց ամենօրյա սննդակարգում: Փորձի ավարտին պարզվել է, որ նրանք, ովքեր պաղպաղակ են կերել, նիհարել են ավելի արագ և արդյունավետ:

5․Բնական արտադրանքներից՝ կաթից և կարագից պատրաստված պաղպաղակը հանգստացնում է նյարդերը, օգնում է թեթևացնել հոգնածությունը։

Պաղպաղակի վնասակար հատկությունները

Չնայած բոլոր օգտակար հատկություններին, այս կաթնամթերքը կարող է վնասակար լինել այն մարդկանց համար, ովքեր տառապում են հետևյալ հիվանդություններից.

Գիրություն

շաքարային դիաբետ

աթերոսկլերոզ

հիպերտոնիա

գաստրիտ

հաճախակի գլխացավեր:

Այս հիվանդությունների դեպքում ավելի լավ է զերծ մնալ այս քաղցր աղանդերից, կամ՝ օգտագործել հազվադեպ: Ըստ էության, պաղպաղակի վնասակար հետևանքներն ի հայտ են գալիս միայն չարաշահելու դեպքում։

1․ Չափից շատ ուտելուց, որոշ դեպքերում կարող է գլխացավ առաջացնել, դա պայմանավորված է մարմնի ջերմաստիճանի արագ անկմամբ, որի արդյունքում ուղեղում արյան հոսքը վատանում է:

2․ Պաղպաղակի օգտագործումը, որը պարունակում է տարբեր էմուլգատորներ, կայունացուցիչներ, գունանյութեր և բույրեր, կարող է վնասել երիկամներին ու լյարդին և առաջացնել ալերգիա:

3․ Պաղպաղակը հակացուցված է բարձր խոլեստերին ունեցող անձանց, այն կարելի է փոխարինել սառը կաթի կամ մրգերի և հատապտղի հիմունքներով:

Պաղպաղակների տեսակները

Կախված կաթնային ճարպի պարունակությունից, պաղպաղակը բաժանվում է 5 տեսակի․

1․ Բոլոր տեսակներից առավել բարձր կալորիականությամբ պաղպաղակ: Պարունակում է 11-15 տոկոս կաթնային ճարպ:

2․ Յուղալի պաղպաղակ։ Պատրաստվում է կրեմի հիման վրա: Դրա ճարպի պարունակությունը 8-10 տոկոս է:

3․ Կաթնամթերք պաղպաղակ: Այն արտադրվում է կաթնային հիմքով և ներառում է կենդանական ճարպի 3,5 տոկոսը:

4․ Մրգերով և հատապտուղներով պաղպաղակ: Այն պատրաստված է պտղաբեր հիմունքներով և պարունակում է 1 տոկոս կաթնային ճարպ:

5․ Անուշաբույր պաղպաղակ: Այն պատրաստվում է շաքարի օշարակի հիման վրա, որի մեջ ավելացվում են սննդային անուշաբույր յուղեր՝ ելակի, կիտրոնի և այլն: Դրա մեջ կաթնային ճարպը ամբողջովին բացակայում է կամ փոխարինվում է բանջարեղենով: